Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu
Grønlands Nationalmuseum & Arkiv

Qanganitsat eriagisassat

Qanganitsat eriagisassat Kalaallit Nunaat tamakkerlugu nassaassaapput. Taakkua ilai ersaarissorujussuullutit taamaattumillu takkuneqariaannaallutik, kisiannili aamma ilarpassuaqarput ersinngitsunik, ilinniarsimanngikkaannilu takuneqarsinnaanatik. Tassami taakkua nunap qaarsullu qallersimasaramigit.

Qanganitsat eriagisassat ukiut 100 sinnerlugit pisoqaassusillit automatiskimik eqqissisimasussaatinneqartarput. Eqqissisimasussaatitsineq taanna de facto fredningimik taaneqartarpoq.

Iliveqarfitoqqat, nunasinermi tuperfikut, inussuit, qallunaatsiaat nunaataat, qallunaatsiaat nunaataasa eqqaanni ujaqqanik qammakkat eqqissisimasussaatitaanngikkat. Taakkuali arlaatigut naleqassappata, eqqissisimasussaasunngortitsiniartoqassaq Nunatta Katersugaasiviatalu aaliangissavaat ilumut eqqissisimasussanngortinneqassanersut. Eqqissisimasussanngortitseriaaserlu una fakultative fredningimik taaneqartarpoq.
Uani aamma umiarsuakut illullu immap tatsilluunniit naqqaniittut pineqarput aammattaarlu illut suli napasut ukiut 100-nik pisoqaassusillit atorneqanngitsut.

Ataatsimut akisussaaffik

Tamatta akisussaaffigaarput qanganitsat eriagisat iluamik paarineqarnissaat. Qanganitsat eriagisassat ilai eqqissisimasussaatitaapput, ilaili aamma Katersugaasiveqarnermut inatsimmit illersugaapput. Qanganitsat eriagisassat amerlasuut aatsaat ersertarput assaasoqarsimaneratigut. Tassaappullu taakku qanganitsat eriagisassat ersinngitsut, aatsaat itsarnisarsiuut misissuileraangata, nutaanik sanaartortoqaleraangat, aqqusinniortoqaleraangat imaluunniit narsaatersortoqaleraangat ersertartut.

Nammineq inuttut, savaatilittut, sanasutulluunniit qanga inoqarsimaneranik takussutissanik nunalerinermi nassaaraartoqarsimagaangat illoqarfigisami katersugaasivik saaffigineqassaaq. Qanganitsammi eriagisassat sequtseqqusaanngillat, allanngorteqqusaanngillat, ilat imaluunniit tamaat nooqqusaanngilaq. Tassanilu sanaartortoqaqqusaanngilaq, assattoqaqqusaanngilaq, ikumatitsisoqaqqusaanngilaq, tupeqqusaanngilaq, eqqaallu eqqaaffioqqusaanatik.

Siunnersuutigisarparput nunami suliaqalinnginnermi - tassanilu illuliorneq arlaatigullu sanaartorneq pineqarpoq - illoqarfigisami katersugaasivik paasiniaavigeqqaassasoq naliliisillugu suliffiginiakkami arlaatigut ersinngitsunik qanganitsanik eriagisassanik peqarataarsinnaanersoq.

Uani quppernermi atuarsinnaavatit inatsisit qanganitsanut eriagisassanut tunngasut, kulturikkut eriagisassanut tunngasut, aammalu kulturitut qanoq isikkoqarnersut paasisaqarsinnaallutit.

Qanganitsat eriagisassat allanngortissinnaavakka?

Qanganitsat eriagisassat eqqissisimatitat allanngortinneqaqqusaanngillat Nunatta Katersugaasivia akuersitissimatinnagu.

Nunatta Katersugaasivia allattugaateqarpoq kulturikkut eriagisassat suut eqqissisimasuutitaanerinut takussutissamik. Nunattalu Katersugaasivia suliffeqarfinni kisiartaavoq allattugaatinut taakkununnga takunnissinnaallunilu piginnaasanik allassimasunik naliliinissaminut. Kulturikkut eriagisassat ilai takujuminaassinnaapput. Taamaammat nunatamik qinnuteqartoqarsimatillugu Nunatta Katersugaasiviata misissoqqaartarpaa eqqissisimasuutitamut arlaatigut attuumassuteqarnersoq. Uani assannissamut qinnuteqaat nassaarisinnaavat.

Nunatta Katersugaasivia akuersissummik tunniussisinnaasarpoq naasorissaanermut tunngasunik suliaqartoqarniartillugu, tassanilu ujaqqat peerneqarnissaannut, allagarsiivimmik ikkussinissamut, eqqaavinnik ikkussinissamut allanillu inunnit qanganitsat eriagisat alakkarneqarsinnaanissaanut naleqqutunngortitsinissaat siunertarisimagaanni.

Eqqissisimasussaatitsinermut inatsik malillugu kulturikkut eriagisassat 20 meterit eqqaa aamma illersugaavoq. 20 meterit taakku iluanni suliarineqarsinnaasut akuerisaasut tassaapput naasorissaanerit, aqqusininngualiornerit qanganitsat eriagisat orninnissaannut qimannissaannullu.

Qanganitsat eriagisat 2 meterit eqqaai arlaannaatigulluunniit suliaqarfioqqusaanngillat.

Naasorissaanermut tunngasut suliarineqarsinnaasut tassaapput nunamik suliaqarneq ammut 15 cm tikillugu, naggorissaaneq, nutaanik naatitsineq ivigalersornermulluunniit.

 

 

NKA.gl ujarfigiuk