Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu
Grønlands Nationalmuseum & Arkiv

Issittumi nunaatillit – Qallunaatsiaat Kalaallit Nunaanni

Kalaallit Nunaanni qallunaatsiaat nunasinerat ukiup 1000-miit 1450-p missaani pisimavoq, nunasisullu Nunani Avannarlerninngaanneersuusimapput nunaatillit, taakkualu vikingit nalaani ukiullu akulliit nalaani pisimavoq, Nunani Avannarlerni Atlantikup avannarpasissuani qeqertani annertusaanerup nalaani.

Kalaallit Nunaanni qallunaatsiaat nunasisimasut inuunerat alakkaruk, ilinniarlugulu qallunaatsiaat ulluinnarni inuunerat, ilisimassarsiornerat, upperisaat oqaluffeqarnerallu. 

Qallunaatsiaat nunasinerat (Landnám) immikkoortuni marlunni pisimavoq. Qallunaatsiaqarfik kujalleq nunap isuata kitaani inissisimavoq, taamatullu Qallunaatsiaqarfik kitaaniittoq kangerlummi Nuup eqqaaniittumi inissisimalluni. Qallunaatsiaat nunasinerat Kalaallit Nunaanni 900-p naaneraniit 1450 tungaanut sivisussuseqarpoq. Uumasunik assigiinngitsunik nassataqarsimapput, nersussuarniit, hiistinut qimminullu ulluinnarni atorluartakkaminnik uumasuuteqarlutik. Assersuutigalugu itsarsuarnitsanik misissuinermi nassaarineqartarsimapput, takussutissalinnik qallunaatsiaat savap meqqui qissivinik nuersagassanut atorluartarsimagaat savaateqarnermikkut. Qallunaatsiaat piniarneq aalisarnerlu ingerlattarsimavaat inuuneranullu ataannarnissaanik tunngavileeqataasimallutik. Piniagassanilinnut aallartarsimapput aaverniarlutik, qilalukkat, nannut puisillu nerisassaminnut atugassaminnik aammalu niueqatigiinnermut atugassaminnik Skandinaviemut nassiussisarsimallutik. 

Saqqummersitsineq takussutissaqartitsitsilluarpoq itsarnisarsuarnik misissuisimanermut ilisimasaqarnermik soorlu, Qallunaatsiaat nunasinerminni narsaataanni nuna qeriuaannartumit, assigiinngitsullu sammisat soorlu, nunaateqarneq, angallateqarneq, narsaatit, upperisaq oqaluffillu, annoraaminernik pilersitsineq, piniariarnerit aammalu Leif Iluanaarajuup ilisimassarsiornera Amerikami Vinlandimut. 

NKA.gl ujarfigiuk