Nunatta Katersugaasivia Allagaateqarfialu
Grønlands Nationalmuseum & Arkiv

Pisortaqarfinniit allagaatinik tunniussisoqarnissaanut ilitsersuutit

Uani quppernermi allagaatinik tunniussiniaraanni inatsisit maleriagassallu suuneri paasiniaaffigineqarsinnaapput. Inatsisit allagaatinut pappiaraasunut elektroniskiusunullu atuutsinneqarput.

 

Allagaatit pappiaraasut

Allatat pappiaqqanut naqinneqarsimasut tamarmik mappiniittut, atuakkaniittut, naqqup ataani karsiniittullu tamarmik allagaatinut inissiinissamut inatsimmut attuumassuteqarput. Tassanilu aamma titartakkat, filmiliat, båndit nipinik videonillu imallit, CD'it assigisaallu ilaallutik.

Inatsimmi Allagaateqarfeqarneq pillugu Inatsisartut inatsisiliaat nr. 5 3.juni 2015-imeersumi allaqqavoq allagaatit ukiunik 15-init pisoqaassusillit suliffeqarfimmilu atorneqartussaajunnaarsimasut toqqorsivinnut tunniunneqassasut.

Pisortaqarfiit imaluunniit suliffeqarfiit allagaatinik Nunatta Allagaateqarfianut tunniussissappata, tunniussineq assigiinngitsunik ingerlariaaseqarpoq, ingerlariaaserlu "Tunniusseriaaseq"-mi atuarneqarsinnaavoq. Allagaatit qanoq allagaatinut immikkut pooritinneqartartunut, nalunaarsuinissanullu tunngasunik paasisaqarnerorusukkaanni ilitsersuut "Suliffeqarfiit allagaataannut inissiisarneq"-miittoq atuarneqarsinnaavoq.

 

Tunniusseriaaseq

1. Tunniussinissaq pilersaarusiorneqassaaq

Siullermik pisortaqarfiup Nunatta Allagaateqarfia saaffigissavaa tunniussinissaq pillugu. Tassani Allagaateqarfiup pisortaq peqatigalugu allagaatit tunniussassat sunik imaqarnersut, qanoq annertutiginersut paasissutissallu allagaatinut tunngasut allat allaaserineqassapput.

 

2. Allagaatit suliarineqarneri

Pisortaqarfiup tunniussinissamut tunngassuteqartut nalunaarsugassat (allagaatinut nalunaarsuiffik - toqqorsinissamullu pilersaarut) tunniussinnginnermini tamarmik suliarissavai. Toqqortassat imak suliarineqassapput:

  • Allagaatit immikkoortiterneqassaput allagaatinik tunniussilernermi allagaatinut nalunaarsuiffinnut toqqorsinissamullu pilersaarut malillugu.
  • Allagaatit kasiiliisarnermut maleruagassat malillugit atuutsineqartut naapertorlugit kasiilerneqartussanngortut tunniunneqassanngillat. Pappiaqqat kasiiligassat arlaatigut inunnut aaliangersimanut paasissutissanik allassimasoqarpata isumannaatsumik paarineqassapput, nakkutigineqartumik aserorterneqarnianngippata.
  • Tunniussat poortorneqarneri. Allagaatit atorfissaqanngitsunik piiaaffigineqassapput (sulianik torersaaneq). Tassanilu mappit, kiggittartut, plastikkit, tasissartut assigisaallu piiarneqassapput - tassanilu toqqortassat inikillisarnissat, allagaatinullu pooritinneqartumi imminnut aserortinnginnissaat siunertarineqartarpoq. Saliineq naammassippat allagaatit puuinut aaliangersimasunut ikiorarneqassapput nalunaarsorneqassallutillu Nunatta Allagaateqarfiata malittarisassai malillugit.

 

3. Tunniussineq

Pisortaqarfik tunniussinissamut nalunaarsuummik sanassaaq, tassanilu allaqqassallutik toqqortarineqartut puuisa imai, annertussusaat tunniussisoqarneranilu saaffiginniffissaq/akisussaasoq. Tunniussineq tiguneqarsinnaavoq, tunniussinissamut nalunaarsuut Nunatta Allagaateqarfiata akuerippagu. Tunniussisoqarsimanermullu uppernassaat tunniussisumut tunniunneqassaaq.

 

4. Paasissutisseeqqinnerit

Tunniussinermi arlaatigut kukkuluttortoqarsimappat amigaateqartoqarsimappalluunniit Nunatta Allagaateqarfiata kukkunerit akiliiffigineqarnermikkut suliassat suliarissavai. Kukkunerillu ukua suliareqqinneqartillugit akiligassiisoqartarpoq:

  • Kukkusumik puut nalunaarsorneqarsimappata, nalunaarsorneqanngitsoorsimappataluunniit
  • Suliat salinneqarsimanngippata
  • Puut kukkusut atorneqarsimappata
  • Allagaatinut nalunaarsuiffik - toqqorsinissamullu pilersaarut malillugu allagaatit suliarineqarsimanngippata

 

Allagaatit digitaliusut

Allagaatit digitaliusut killiffiit marluusut aqqusaartarpaat: Nalunaarutiginninneq akuerineqarnerlu, tunniussinerlu.

 

Nalunaarutiginninneq akuerineqarnerlu

Allagaatinik digitaliusunik tunniussissagaanni pisariaqarpoq Nunatta Allagaateqarfianut ingerlatseriaaseq nalunaarutigineqaqqaarsimassasoq. Taamaasiortoqassatillugulu pitsaanerpaassaaq ingerlatseriaatsip atulinnginnerani Allagaateqarfimmut ingerlatseriaatsip nalunaarutigineqarnissaa. Taamaasilluni Allagaateqarfik pisortani ingerlatseriaatsit assigiinngitsut suut atorneqartut nalunngikkunikkit ajornannginnerusumik tunniussisoqarnissaq siumungaaq pilersaarusiorsinnaavaat.

Nalunaarutiginninneq Nalunaarutiginninnissamut imersugassaq immersorneratigut pisarpoq.

Allagaateqarfiup nalunaarutiginninneq tiguguniuk nalilissavaa IT-systemi paasissutissanik toqqortariaqartunik imaqartarnersoq. Ingerlatseriaaserlu taanna nalilerneqaruni paasissutissanik toqqortarialinnik imaqartoq, ingerlatseriaaseq akuerineqassaaq. Akuersinermi pisortat allagaateqarfimmiut ingerlatseriaatsimut tunngasunik paasissutissanik tunniussissapput, tunniussallu aallaavigalugit allagaateqarfimmiut nalilersussavaat allagaateqarfiup ingerlatseriaaseq toqqortuisinnaasunngortissinnaaneraat. Paasineqariarpat ingerlatseriaaseq toqqortuisinnaasunngortinneqarsinnaasoq, ingerlatseriaatsimik tunniussinissaq ullulerneqassaaq. Nalinginnaasumik ingerlatseriaatsit atulerneraniit ukiut tallimat qaangiukkaangata tamanna pisarpoq. 

 

Tunniussineq

Tunniussiffissaq ulloq nallerpat, ingerlatseriaaseq toqqortuisinnaasunngortinneqartarpoq, tamannalu suliffeqarfimmiit ingerlatsivimmik atugarisallip suliaq akilissavaa, ingerlatseriaatsimillu pilersitsisunut suliassanngortinneqassalluni. Ingerlatsissut toqqortuisinnaasoq databasiuvoq nutaaq, allagaateqarnermut maleruagassanik malinnittoq, databasillu iluani allagaatit TIFF-formatinngortinneqartarput. Allagaatit toqqortassanngunnginnerani pisortaqarfik Nunattalu Allagaateqarfia ataatsimeeqatigiissapput toqqortuisoqarnissamut tunngasunik apeqqutinik akissuteqarfiusussamik. Toqqortuisoqareernermi tunniussisoqarpat, tunniussat Nunatta Allagaateqarfiata misissussavai, imaluunniit Danmarkimi suleqatigisartakkat Rigsarkivetiminngaanneersuniit misissorneqassaaq. Pingaaruteqarpoq toqqortat naatsumik nassuiarneqassasut sunik imaqarnersut, filillu peqquserluutaasimassanngitsut il.il. Imaassinnaavoq toqqortassanngortitsinerit ataasiaannaratik sananeqartut, pitsaassusermi anguniarneqartoq aatsaat anguneqarpat akuerineqassagamik.

NKA.gl ujarfigiuk